Οδυσσέας Ελύτης «Τό Ἄξιον Ἐστί» Ψαλμός Ζ΄

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF

David Talley 

Οδυσσέας Ελύτης «Τό Ἄξιον Ἐστί» Ψαλμός Ζ΄

Ήρθαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας.
Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους.
Έφεραν
το Σοφό, τον Οικιστή και το Γεωμέτρη,
Βίβλους γραμμάτων και αριθμών,
την πάσα Υποταγή και Δύναμη,
το παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας.
Και το φως δεν έδεσε ποτέ με τη σκέπη τους.
Ούτε μέλισσα καν δε γελάστηκε το χρυσό ν’ αρχινίσει παιχνίδι
ούτε ζέφυρος καν, τις λευκές να φουσκώσει ποδιές.
Έστησαν και θεμελίωσαν
στις κορφές, στις κοιλάδες, στα πόρτα
πύργους κραταιούς κι επαύλεις
ξύλα και άλλα πλεούμενα,
τους Νόμους, τους θεσπίζοντας τα καλά και συμφέροντα,
στο παμπάλαιο μέτρο εφαρμόζοντας.
Και το μέτρο δεν έδεσε ποτέ με τη σκέψη τους.
Ούτε καν ένα χνάρι θεού στην ψυχή τους σημάδι δεν άφησε
ούτε καν ένα βλέμμα ξωθιάς τη μιλιά τους δεν είπε να πάρει.
Έφτασαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου,
τα παμπάλαια δώρα προσφέροντας.
Και τα δώρα τους άλλα δεν ήτανε
παρά μόνο σίδερο και φωτιά.
Στ’ ανοιχτά που καρτέραγαν δάχτυλα
μόνον όπλα και σίδερο και φωτιά.
Μόνον όπλα και σίδερο και φωτιά.

Με αφορμή τη Γερμανική Κατοχή ο ποιητής θυμάται τις πολλαπλές επεμβάσεις ξένων κρατών στην Ελλάδα, που δεν έγιναν πάντα με τον ξεκάθαρα εχθρικό τρόπο μιας επίθεσης. Πολλές φορές, με την ελπίδα κάποιας βοήθειας, με την προσδοκία μιας ουσιαστικής συνδρομής, η Ελλάδα είχε δεχτεί τις παρεμβάσεις, κυρίως Ευρωπαϊκών κρατών, μόνο και μόνο για να έρθει αντιμέτωπη με τη βιαιότητά τους, με την αδυναμία τους να κατανοήσουν τον ελληνικό πολιτισμό και με τη διάθεσή τους να εκμεταλλευτούν το νεοσύστατο αυτό κράτος.

Ήρθαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας.
Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους.

Πολλές φορές οι εχθροί, υποκρινόμενοι πως έρχονται για να βοηθήσουν, πάτησαν το παμπάλαιο ελληνικό χώμα, το χώμα με την μακραίωνη ιστορία, το χώμα που γέννησε και προσέφερε στον κόσμο σημαντικές ιδέες και αξίες.
Το χώμα, όμως, αυτό ποτέ δεν παρέμεινε δέσμιό τους τους απέρριψε ως ξένο σώμα και διατήρησε την ελευθερία του. Μια καίρια υπενθύμιση και συνάμα προειδοποίηση του ποιητή προς όλους εκείνους που θέλησαν ή θέλουν να επιβληθούν στην ελληνική γη.
Το ελληνικό κράτος έχοντας διανύσει μια σύντομη, αλλά εξαιρετικά επίπονη πορεία από τη σύστασή του, βρέθηκε συχνά στην ανάγκη μιας εξωτερικής βοήθειας, γεγονός που οι «φίλοι» έσπευσαν πάντοτε να εκμεταλλευτούν.

Έφεραν
το Σοφό, τον Οικιστή και το Γεωμέτρη,
Βίβλους γραμμάτων και αριθμών,
την πάσα Υποταγή και Δύναμη,
το παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας.
Και το φως δεν έδεσε ποτέ με τη σκέπη τους.

Οι υποτιθέμενοι φίλοι της Ελλάδας έφερναν μαζί τους και τους ιδανικούς γνώστες, ώστε να μπορέσουν να αναμορφώσουν το ελληνικό κράτος. Σαφής εδώ η ειρωνική διάθεση του ποιητή που παραθέτει τις ιδιότητες των επαϊόντων σα να είναι αριστοφανικοί ήρωες.
Έφερναν μαζί τους «πάνσοφα» εγχειρίδια, βίβλους, που περιείχαν όλη την αναγκαία γνώση, για να επιτύχουν το στόχο τους και συνάμα είχαν κι όλη την απαιτούμενη δύναμη για να επιβάλλουν τη θέλησή τους.
Οι αναφορές αυτές του ποιητή μας παραπέμπουν εύλογα στις παρεμβάσεις των Βαυαρών στα χρόνια του Όθωνα, αλλά και στις μετέπειτα περιόδους που το Ελληνικό κράτος τέθηκε υπό Διεθνή οικονομικό έλεγχο, λόγω της αδυναμίας του να αποπληρώσει τα δάνεια που είχε λάβει.
Οι «φίλοι», λοιπόν, του ελληνικού έθνους εξουσίαζαν με τη βοήθεια των όπλων τη χώρα, έθεταν υπό τον έλεγχό τους το «παμπάλαιο φως», τον ελληνικό δηλαδή πολιτισμό, αλλά ποτέ δεν είχαν τη δυνατότητα να κατανοήσουν αυτόν τον ιδιαίτερο πολιτισμό.
Ποτέ δεν μπόρεσαν να αντιληφθούν την αξία του ελληνικού πολιτισμού, της ελληνικής ψυχής, γι’ αυτό και ποτέ δεν μπόρεσαν να επηρεάσουν τους Έλληνες.
Οι προθέσεις τους, άλλωστε, ήταν πάντοτε εμφανείς, καθώς ουδέποτε ενδιαφέρθηκαν να προσφέρουν κάποια αρωγή στο ελληνικό κράτος. Το μόνο που ήθελαν ήταν να αποκομίσουν προσωπικά οφέλη, εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία των Ελλήνων.
Δεν ξεγέλασαν, λοιπόν, κανέναν με την υποτιθέμενη φιλική τους προσφορά και ο ελληνικός λαός τους αντιμετώπιζε -όπως άλλωστε ήταν- ως εχθρούς.

Ούτε μέλισσα καν δε γελάστηκε το χρυσό ν’ αρχινίσει παιχνίδι
ούτε ζέφυρος καν, τις λευκές να φουσκώσει ποδιές.

Κανένας Έλληνας δεν ξεγελάστηκε από την υποκρισία των ξένων κρατών, κανένας δεν πίστεψε ποτέ πως έχουν κάποια άλλη σκέψη πέρα από το προσωπικό τους συμφέρον. Στοιχείο που πολύ παραστατικά μας δίνει ο ποιητής αναφερόμενος στη μέλισσα και στο ζέφυρο.
Έτσι, όχι μόνο τους Έλληνες δεν ξεγέλασαν, αλλά ούτε καν μια μέλισσα δεν τους πίστεψε, για να ξεκινήσει το ευδαιμονικό της πέταγμα κάτω από τις αχτίδες του ήλιου, ούτε καν ο άνεμος δεν ανταποκρίθηκε φουσκώνοντας τα πανιά των πλοίων.
Η χώρα εξέλαβε την παρουσία τους ως κατοχική δύναμη, έστω κι αν οι ίδιοι παρουσιάζονταν ως φίλοι και σύμμαχοι.

Έστησαν και θεμελίωσαν
στις κορφές, στις κοιλάδες, στα πόρτα
πύργους κραταιούς κι επαύλεις
ξύλα και άλλα πλεούμενα,
τους Νόμους, τους θεσπίζοντας τα καλά και συμφέροντα,
στο παμπάλαιο μέτρο εφαρμόζοντας.
Και το μέτρο δεν έδεσε ποτέ με τη σκέψη τους.

Οι εχθροί της Ελλάδας, λαμβάνοντας τον έλεγχο της χώρας, έχτισαν δυνατούς πύργους και πολυτελείς κατοικίες, έφεραν στα λιμάνια τα πλοία τους, καθιστώντας την παρουσία τους εμφανή και συνάμα απρόσβλητη από τις πιθανές απόπειρες αντίδρασης των Ελλήνων.
Θέσπισαν τους νόμους που εξυπηρετούσαν τα καλά και συμφέροντα ό,τι δηλαδή διασφάλιζε τα συμφέροντά τους, παραγκωνίζοντας το «παμπάλαιο μέτρο», το ελληνικό μέτρο της μεσότητας και της μη υπερβολής.
Με την αδιαλλαξία της δύναμης που τους παρείχαν τα όπλα, με τη βεβαιότητα ότι μπορούσαν να επιβάλουν οποιοδήποτε νόμο στους Έλληνες, δε σκέφτηκαν ούτε μια στιγμή να διατηρήσουν το μέτρο, να μη φανούν υπερβολικοί στις απαιτήσεις τους. Έτσι, παρά το γεγονός ότι βρέθηκαν σε μια χώρα που διένυσε αιώνες βασιζόμενη στην αρχή του μέτρου, στην αποχή από τα άκρα και την υπερβολή, δεν κατόρθωσαν να κατανοήσουν την πολύτιμη αυτή σοφία.
Με βιαιότητα και υπεροψία ξεπέρασαν εξαρχής το μέτρο, φανέρωσαν την απληστία τους κι έδειξαν στον ελληνικό λαό το αληθινό τους πρόσωπο. 

Ούτε καν ένα χνάρι θεού στην ψυχή τους σημάδι δεν άφησε
ούτε καν ένα βλέμμα ξωθιάς τη μιλιά τους δεν είπε να πάρει.

Οι εχθροί βρέθηκαν στη χώρα αυτή, ήρθαν σ’ επαφή με τον ελληνικό πολιτισμό, με τους τρόπους της ελληνικής σκέψης, αλλά δεν κατόρθωσαν να λάβουν και να κατανοήσουν τίποτε.
Στην ψυχή τους δεν έμεινε ούτε ίχνος από το ελληνικό θαύμα, από την ευλογία του Θεού, όπως αντίστοιχα, κανένα στοιχείο του ελληνισμού δε θέλησε να αλληλεπιδράσει μαζί τους, ούτε μια νεράιδα δεν καταδέχτηκε να πάρει τη φωνή τους.
Η αναφορά εδώ στην παράδοση των νεράιδων που έκλεβαν τη φωνή των ανδρών που τολμούσαν να τις κοιτάξουν, όταν κολυμπούσαν γυμνές στα νερά των ποταμών, τονίζει πόσο αδιάφοροι στάθηκαν οι ξένοι κατακτητές απέναντι στη μαγεία του ελληνικού πολιτισμού και στον πλούτο της ελληνικής παράδοσης.

Έφτασαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου,
τα παμπάλαια δώρα προσφέροντας.
Και τα δώρα τους άλλα δεν ήτανε
παρά μόνο σίδερο και φωτιά.
Στ’ ανοιχτά που καρτέραγαν δάχτυλα
μόνον όπλα και σίδερο και φωτιά.
Μόνον όπλα και σίδερο και φωτιά.

Στο κλείσιμο του ποιήματος ο Ελύτης επανέρχεται στην υποκρισία των εχθρών της χώρας, οι οποίοι παρουσιάστηκαν τάχα ως φίλοι, ενώ στην πραγματικότητα η μόνη προσφορά που είχαν για τους Έλληνες ήταν τα «παμπάλαια δώρα» της βίας και της καταστροφής. Με σίδερο, φωτιά και όπλα έρχονταν οι ξένοι «φίλοι», με σίδερο, φωτιά και όπλα απαντούσαν στις εκκλήσεις των Ελλήνων για βοήθεια.
Στα ανοιχτά δάχτυλα ενός υπερήφανου λαού, που είχε ανάγκη για μια ουσιαστική στήριξη, απαντούσαν με τη βίαιη επιβολή της εξουσίας τους, με καταστροφές και θανάτους.
Η τριπλή επανάληψη των δώρων «όπλα, σίδερο και φωτιά» που γίνεται στην καταληκτική στροφή, παρουσιάζει με ιδιαίτερη έμφαση τη βιαιότητα, τη σκληρότητα, και την έλλειψη πολιτισμού των ξένων κατακτητών, και βρίσκεται σε ανταπόκριση με τους τρεις αποφατικούς στίχους του ποιήματος: «Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους / Και το φως δεν έδεσε ποτέ με τη σκέπη τους / Και το μέτρο δεν έδεσε ποτέ με τη σκέψη τους».
Οι ξένοι «φίλοι» γνωρίζουν μόνο τους βίαιους τρόπους και την καταστροφή, δεν έχουν καμία αίσθηση συμπόνιας και κανένα ειλικρινές συναίσθημα, πέρα από τον πόθο τους για το κέρδος. Γι’ αυτό, άλλωστε, δεν μπόρεσαν ποτέ να στεριώσουν στο ελληνικό έδαφος, γι’ αυτό εκδιώχθηκαν κάθε φορά από τους Έλληνες. Δεν κατόρθωσαν ποτέ να κατανοήσουν τον ελληνικό πολιτισμό, δεν ένιωσαν ποτέ σεβασμό για το βάθος της ελληνικής ψυχής και φυσικά δεν αντιλήφθηκαν ποτέ την αξία της διατήρησης του μέτρου στις πράξεις και τις επιδιώξεις τους.

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Σύμπτυξη δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF

David Talley 

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Μετατροπή δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή

Οι δευτερεύουσες προτάσεις μπορούν να τραπούν στο αντίστοιχο είδος μετοχής (όπου υπάρχει αντιστοιχία). Κατά τη διαδικασία της μετατροπής λαμβάνουμε υπόψη τα ακόλουθα:
  • Προσέχουμε ποιο είναι το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας που θα τρέψουμε σε μετοχή. Αν το υποκείμενό του ταυτίζεται με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας πρότασης, τότε η μετοχή που θα προκύψει θα είναι συνημμένη (σε πτώση ονομαστική, αν είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος, στην πτώση του αντικειμένου, αν είναι συνημμένη σε αυτό).
  • Αν το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας δεν έχει σχέση με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας, τότε η μετοχή θα είναι απόλυτη και θα τεθεί σε πτώση αφαιρετική.
  • Προσέχουμε επίσης το χρόνο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης. Αν βρίσκεται σε χρόνο Ενεστώτα ή Παρατατικό (σύγχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Ενεστώτα. Αν βρίσκεται σε χρόνο Παρακείμενο ή Υπερσυντέλικο (προτερόχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Παρακειμένου [παθητικής φωνής, καθώς δεν υπάρχει μετοχή Παρακειμένου ενεργητικής φωνής]. Αν βρίσκεται σε χρόνο Μέλλοντα (υστερόχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Μέλλοντα.

Εφόσον η λατινική γλώσσα δε διαθέτει ενεργητική μετοχή για το παρελθόν (μετοχή Παρακειμένου), προσέχουμε το εξής:
  • Αν το ρήμα της πρότασης βρίσκεται σε χρόνο Παρακείμενο ή Υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής, τότε, ακόμη και σε περίπτωση ταυτοπροσωπίας, η μετοχή (παθητικού Παρακειμένου) τίθεται σε αφαιρετική πτώση. (Εκτός κι αν πρόκειται για ρήμα αποθετικό ή ημιαποθετικό.)
  • Ειδικότερα, τρέπουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική (όπου αυτό είναι εφικτό). Έτσι, ως υποκείμενο της μετοχής θέτουμε το άμεσο αντικείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας, σε πτώση αφαιρετική, ενώ το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας τίθεται ως ποιητικό αίτιο, εκτός κι αν συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας πρότασης, οπότε δε χρειάζεται να δηλώσουμε ποιητικό αίτιο.
  • Αν, βέβαια, το ρήμα της πρότασης βρίσκεται σε χρόνο Παρακείμενο ή Υπερσυντέλικο παθητικής φωνής, τότε ως υποκείμενο της δημιουργούμενης μετοχής τίθεται το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας και όχι το άμεσο αντικείμενο, μιας κι έχουμε ήδη παθητική σύνταξη και δεν απαιτούνται αλλαγές.

Προσέχουμε, επίσης, πως αν η πρόταση που συμπτύσσουμε έχει παθητική σύνταξη με ρήμα σε Ενεστώτα ή Μέλλοντα παθητικής φωνής, τότε ως υποκείμενο της δημιουργούμενης μετοχής θέτουμε το ποιητικό αίτιο της πρότασης.

Παραδείγματα:

Κείμενο 21
Nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensatum est (Ονομάζεται δηλαδή Πίσαυρο, επειδή εκεί ζυγίστηκε το χρυσάφι)

Η δευτερεύουσα Αιτιολογική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αιτιολογική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (civitas) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (aurum), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Επίσης, εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας είναι παθητικού Παρακειμένου (έχουμε δηλαδή ήδη παθητική σύνταξη και δε χρειάζεται να κάνουμε αλλαγή σύνταξης), τότε η μετοχή (Παρακειμένου) θα έχει κανονικά ως υποκείμενό της το υποκείμενο του ρήματος, σε πτώση βέβαια αφαιρετική.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της δευτερεύουσας, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρακειμένου σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Παρακειμένου.
auro illic pensato

Κείμενο 23
Deinde, cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebatur; (Έπειτα, όταν τα δάκρυά της, τα οποία για πολλή ώρα συγκρατούσε, υπερίσχυαν και ξεσπούσαν, έβγαινε έξω)
Οι δύο δευτερεύουσες Χρονικές προτάσεις μπορούν να τραπούν σε Χρονικές μετοχές. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (Arria) δε συμπίπτει με το υποκείμενο των δευτερευουσών προτάσεων (lacrimae), οι δημιουργούμενες μετοχές θα είναι αφαιρετικές απόλυτες.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής των προτάσεων, θέτουμε το υποκείμενό τους σε αφαιρετική και τρέπουμε τα ρήματα Παρατατικού σε ομοιόπτωτες με το υποκείμενό τους μετοχές Ενεστώτα.
lacrimis suis, diu cohibitis, vincentibus prorumpentibusque
[Η επιθετική μετοχή cohibitae τίθεται κι αυτή σε αφαιρετική, ώστε να είναι ομοιόπτωτη με τον όρο που προσδιορίζει (lacrimis)]

Κείμενο 24
(cum) eum a ianua quaereret, exclamavit Nasica se domi non esse (όταν [ο Έννιος] τον ζητούσε από την πόρτα, ο Νασικάς φώναξε ότι δεν ήταν στο σπίτι)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (Nasica) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (Ennius), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
Ennio eum (Nasicam) a ianua quaerente

Tum Ennius indignatus quod Nasica tam aperte mentiebatur: “Quid” inquit (τότε ο Έννιος αγανακτισμένος επειδή ο Νασικάς έλεγε ψέματα τόσο φανερά, «Τιείπε)
Η δευτερεύουσα Αιτιολογική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αιτιολογική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (Ennius) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (Nasica), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
Nasica tam aperte mentiente

Ego cum te quaererem, ancillae tuae credidi te domi non esse; (εγώ, όταν σε ζητούσα, πίστεψα την υπηρέτριά σου ότι δεν ήσουν σπίτι)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον η κύρια με τη δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο (ego), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι συνημμένη σε αυτό.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε μετοχή Ενεστώτα, συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος της κύριας (σε πτώση δηλαδή ονομαστική)
te quaerens

Κείμενο 27
Tum Pacuvius dixit sonora quidem esse et grandia quae scripsisset (τότε ο Πακούβιος είπε ότι ήταν βέβαια ηχηρά και μεγαλοπρεπή αυτά που είχε γράψει)
Η δευτερεύουσα Αναφορική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αναφορική μετοχή. Εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας είναι ενεργητικού Υπερσυντελίκου, θα πρέπει να τρέψουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική, δημιουργώντας μια αφαιρετική απόλυτη μετοχή παθητικού παρακειμένου. Έτσι, ως υποκείμενο της μετοχής θα τεθεί το αντικείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας κι εφόσον η κύρια με τη δευτερεύουσα έχουν διαφορετικό υποκείμενο (PacuviusAccius), θα πρέπει να δηλώσουμε το ποιητικό αίτιο.
Θέτουμε, λοιπόν, το αντικείμενο της δευτερεύουσας ως υποκείμενο σε αφαιρετική (στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι απαραίτητο μιας και πρόκειται για την αναφορική αντωνυμία), τρέπουμε το ρήμα ενεργητικού Υπερσυντελίκου σε μετοχή παθητικού Παρακειμένου και δηλώνουμε το ποιητικό αίτιο.
(quibus) scriptis ab Accio

Κείμενο 29
Cum Octavianus post victoriam Actiacum Romam rediret, homo quidam ei occurrit corvum tenens (Όταν ο Οκταβιανός επέστρεφε στη Ρώμη μετά τη νίκη στο Άκτιο, πήγε να τον συναντήσει κάποιος άνθρωπος που κρατούσε ένα κοράκι)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (homo) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (Octavianus), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
Octaviano post victoriam Actiacum Romam redeunte

quotiescumque avis non respondebat, sutor dicere solebat (κάθε φορά που το πουλί δεν απαντούσε, ο παπουτσής συνήθιζε να λέει)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (sutor) δεν ταυτίζεται με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (avis), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
avi (& ave) non respondente

Κείμενο 30
Et si habet Asia suspicionem quandam luxuriae Murenam laudare debemus, quod Asiam vidit (κι αν η Ασία κρύβει κάποια υποψία τρυφής, οφείλουμε να επαινέσουμε το Μουρήνα, γιατί είδε την Ασία)
Η δευτερεύουσα Υποθετική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Υποθετική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (nos) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (Asia), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Ενεστώτα σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
Asia habente suspicionem quandam luxuriae

Η δευτερεύουσα Αιτιολογική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αιτιολογική μετοχή. Εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας είναι ενεργητικού Παρακειμένου, θα πρέπει να τρέψουμε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική, δημιουργώντας μια αφαιρετική απόλυτη μετοχή παθητικού παρακειμένου. Έτσι, ως υποκείμενο της μετοχής θα τεθεί το αντικείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το αντικείμενο της δευτερεύουσας ως υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα ενεργητικού Παρακειμένου σε μετοχή παθητικού Παρακειμένου.
Asia visa

Κείμενο 31
Is cum aliquando castris abiret, edixit (αυτός, όταν κάποτε έφυγε από το στρατόπεδο, διέταξε)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον η κύρια με τη δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο, η μετοχή θα είναι συνημμένη στο υποκείμενο της κύριας και θα τεθεί σε ονομαστική.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε μετοχή Ενεστώτα (ονομαστική πτώση).
aliquando castris abiens

Sed consul, cum in castra revertisset, adulescentem... morte multavit (Αλλά όμως ο ύπατος, όταν γύρισε στο στρατόπεδο, τιμώρησε με θάνατο το νεαρό)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον η κύρια με τη δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο κι εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας, αν και είναι ενεργητικού Υπερσυντελίκου, είναι ημιαποθετικό, η μετοχή που θα προκύψει θα είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος της κύριας (σε πτώση ονομαστική).
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης και τρέπουμε το ρήμα Υπερσυντελίκου σε μετοχή Παρακειμένου.
in castra reversus

Κείμενο 32
quae iacerent in tenebris omnia, nisi litterarum lumen accederet (όλα αυτά θα έμεναν στην αφάνεια, αν δεν τα συνόδευε το φως των γραμμάτων)
Η δευτερεύουσα Υποθετική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Υποθετική μετοχή. Εφόσον το υποκείμενο της κύριας (quae) δε συμπίπτει με το υποκείμενο της δευτερεύουσας (lumen), η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το υποκείμενο σε αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα Παρατατικού σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή Ενεστώτα.
litterarum lumine non accedente

Κείμενο 34
Quod ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae appropinquaverunt (μόλις οι ληστές το παρατήρησαν, αφού άφησαν κάτω τα όπλα)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Παρόλο που η κύρια και η δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο, εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου, η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη παθητικού Παρακειμένου, με τροπή της σύνταξης από ενεργητική σε παθητική.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το αντικείμενο της πρότασης ως υποκείμενο της μετοχής σε πτώση αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή παθητικού Παρακειμένου. Κι εφόσον το ποιητικό αίτιο συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας πρότασης, δεν το δηλώνουμε.
quo animadverso

Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt, is fores reserari eosque intromitti iussit (όταν οι δούλοι του σπιτιού μετέφεραν αυτά στο Σκιπίωνα, αυτός διέταξε να ανοίξουν τις πόρτες και να τους βάλουν μέσα)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου, η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη παθητικού Παρακειμένου, με τροπή της σύνταξης από ενεργητική σε παθητική. Κι επειδή η κύρια και η δευτερεύουσα έχουν διαφορετικό υποκείμενο, θα πρέπει να δηλώσουμε το ποιητικό αίτιο.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το άμεσο αντικείμενο της πρότασης ως υποκείμενο της μετοχής σε πτώση αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή παθητικού Παρακειμένου. Το έμμεσο αντικείμενο παραμένει ως έχει.
his Scipioni relatis a domesticis

Cum ante vestibulum dona posuissent, ..., domum reverterunt (αφού άφησαν μπροστά στην είσοδο δώρα, γύρισαν στα λημέρια τους)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Παρόλο που η κύρια και η δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο, εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας πρότασης είναι ενεργητικού Υπερσυντελίκου, η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη παθητικού Παρακειμένου, με τροπή της σύνταξης από ενεργητική σε παθητική.
Αφαιρούμε, λοιπόν, το σύνδεσμο εισαγωγής της πρότασης, θέτουμε το αντικείμενο της πρότασης ως υποκείμενο της μετοχής σε πτώση αφαιρετική και τρέπουμε το ρήμα σε ομοιόπτωτη με το υποκείμενό της μετοχή παθητικού Παρακειμένου. Κι εφόσον το ποιητικό αίτιο συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας πρότασης, δεν το δηλώνουμε.
ante vestibulum donis positis

Κείμενο 36
Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, ut eo uteretur, vultum risu solvit (Ενώ δηλαδή έφεραν σε αυτόν μεγάλη ποσότητα χρυσάφι, σταλμένο από την πολιτεία τους, για να το χρησιμοποιήσει, χαλάρωσε το πρόσωπό του με το γέλιο)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή. Εφόσον το ρήμα της δευτερεύουσας είναι ενεργητικού Υπερσυντελίκου η μετοχή που θα προκύψει θα είναι αφαιρετική απόλυτη παθητικού Παρακειμένου, με παράλληλη τροπή της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική. Συνάμα, θα δηλωθεί το ποιητικό αίτιο, καθώς η κύρια και η δευτερεύουσα έχουν διαφορετικό υποκείμενο.
magno pondere auri publice misso allato ad eum a Samnitibus
(τίθενται σε αφαιρετική όλοι οι προσδιορισμοί του υποκειμένου της μετοχής)

Κείμενο 37
Equidem, ut veni ad urbem, non destiti omnia et sentire et dicere et facere, quae ad concordiam pertinerent (Εγώ, βέβαια, μόλις ήλθα στην πόλη, δεν έπαψα και να πιστεύω και να λέω και να κάνω όλα όσα στόχευαν στην ομόνοια)
Η δευτερεύουσα Αναφορική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αναφορική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, καθώς η κύρια και η δευτερεύουσα έχουν διαφορετικό υποκείμενο.
omnia ad concordiam pertinentia
(ως υποκείμενο της μετοχής δε θέτουμε την αντωνυμία, αλλά τη λέξη που αυτή υποκαθιστά και προσδιορίζει)

Κείμενο 38
Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis, ipsa fecit omen. (η Καικιλία, η σύζυγος του Μετέλλου, ενώ επιδίωκε, σύμφωνα με αρχαίο έθιμο, την εμφάνιση γαμήλιου οιωνού για την κόρη της αδερφής της, δημιούργησε η ίδια τον οιωνό)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή, η οποία θα είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος της κύριας, καθώς κύρια και δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο.
more prisco omen nuptiale petens filiae sororis

Nam mortua est Caecilia, quam Metellus multum amavit (πέθανε δηλαδή η Καικιλία, την οποία ο Μέτελλος πολύ αγάπησε)
Η δευτερεύουσα Αναφορική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αναφορική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη μετοχή παθητικού Παρακειμένου (με παθητική σύνταξη), καθώς το ρήμα της πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου.
(ea) multum amata a Metello

Κείμενο 40
cum Sulla minitans ei instaret, dixit is Sullae (όταν ο Σύλλας τον πίεζε χρησιμοποιώντας απειλές, αυτός είπε στο Σύλλα)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Χρονική μετοχή, η οποία θα είναι συνημμένη στο αντικείμενο του ρήματος της κύριας (Sullae = δοτική πτώση).
 ei instanti

licet mihi ostendas agmina militum, ... licet mortem miniteris, numguam tamen ego hostem iudicabo Marium. (ακόμη κι αν μου δείξεις τα αγήματα των στρατιωτών, ακόμα κι αν με απειλήσεις με θάνατο, ποτέ ωστόσο εγώ δε θα κηρύξω το Μάριο εχθρό)
Οι δευτερεύουσες Εναντιωματικές προτάσεις μπορούν να τραπούν σε Εναντιωματικές μετοχές, οι οποίες θα είναι αφαιρετικές απόλυτες, αφού το υποκείμενό τους δε συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας.
te mihi ostendente agmina militum...  te mortem minitante  

Κείμενο 41
Tu autem... sermone abhinc multis annis iam obsoleto uteris, quod neminem scire atque intellegere vis (εσύ όμως χρησιμοποιείς γλώσσα που έχει πέσει σε αχρηστία εδώ και πολλά χρόνια πια, επειδή δε θέλεις να ξέρει και να καταλαβαίνει κανείς τι λες)
Η δευτερεύουσα Αιτιολογική πρόταση μπορεί να τραπεί σε Αιτιολογική μετοχή, η οποία θα είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος της κύριας, μιας και η κύρια με τη δευτερεύουσα έχουν το ίδιο υποκείμενο.
neminem scire atque intellegere volens

atque id quod a Caesare scriptum est, habe semper in memoria et in pectore (και να έχεις πάντα στη μνήμη και στην καρδιά αυτό που γράφτηκε από το Γάιο Καίσαρα)
Η δευτερεύουσα Αναφορική θα τραπεί σε Αναφορική μετοχή συνημμένη στο αντικείμενο του ρήματος της κύριας.
a Caesare scriptum

Κείμενο 42
Nonnuli sunt in hoc ordine, qui aut ea, quae imminent, non videant (υπάρχουν μερικοί στην τάξη αυτή που είτε δε βλέπουν αυτά που [τους] απειλούν)
Η δευτερεύουσα Αναφορική πρόταση θα τραπεί σε Αναφορική μετοχή συνημμένη στο αντικείμενο του ρήματος (ea) της αναφορικής συμπερασματικής πρότασης από την οποία εξαρτάται.
imminentia

Κείμενο 43
ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur (αν λοιπόν εγώ δε [σε] είχα γεννήσει, η Ρώμη δε θα βρισκόταν πολιορκημένη)
Η δευτερεύουσα Υποθετική πρόταση θα τραπεί σε Υποθετική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, αφού το ρήμα βρίσκεται σε ενεργητικό Υπερσυντέλικο.
te non parto a me

nisi filium haberem, libera in libera patria mortua esse (αν δεν είχα γιο, θα πέθαινα ελεύθερη σε ελεύθερη πατρίδα)
Η δευτερεύουσα Υποθετική πρόταση θα τραπεί σε Υποθετική μετοχή, η οποία θα είναι συνημμένη στο υποκείμενο της κύριας πρότασης.
non habens filium

at contra hos, si pergis, aut immatura mors aut longa servitus manet (αυτούς όμως, αν συνεχίσεις, τους περιμένει ή πρόωρος θάνατος ή μακρόχρονη δουλεία)
Η δευτερεύουσα Υποθετική θα τραπεί σε Υποθετική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, καθώς το υποκείμενο της δευτερεύουσας δε συμπίπτει με το υποκείμενο ή το αντικείμενο της κύριας.
te pergente

Κείμενο 45
Legatum monet ut, si adire non possit, epistulam ad amentum tragulae adliget (συμβουλεύει τον απεσταλμένο, αν δεν μπορέσει να πλησιάσει, να δέσει το γράμμα στον ιμάντα του ακοντίου)
Η δευτερεύουσα Υποθετική πρόταση θα τραπεί σε Υποθετική μετοχή, συνημμένη στο αντικείμενο της κύριας πρότασης.
non potentem adire
Κείμενο 47
Etsi super vestem earum deprehendit canos, tamen Augustus dissimulavit eos vidisse (παρόλο που ανακάλυψε άσπρες τρίχες πάνω στα φορέματά τους, εντούτοις ο Αύγουστος προσποιήθηκε ότι δεν τις είδε)
Η δευτερεύουσα Εναντιωματική πρόταση θα τραπεί σε Εναντιωματική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, γιατί το ρήμα της πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου.
super vestem earum deprehensis canis
(το ποιητικό αίτιο δε δηλώνεται γιατί συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας)

aliis sermonibus tempus extraxit, donec induxit mentionem aetatis (παρέτεινε το χρόνο με άλλες κουβέντες, μέχρι που έφερε τη συζήτηση στην ηλικία)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση θα τραπεί σε Χρονική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, γιατί το ρήμα της πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου.
inducta mentione aetatis
(η μετοχή τίθεται σε θηλυκό γένος για να συμφωνήσει με το υποκείμενό της mentione. Το ποιητικό αίτιο δε δηλώνεται γιατί συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας)

Κείμενο 49
Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit (η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του άντρα της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζήτησε ένα μαχαιράκι μανικιουρίστα τάχα για να κόψει τα νύχια)
Η δευτερεύουσα Χρονική πρόταση θα τραπεί σε Χρονική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, γιατί το ρήμα είναι ενεργητικού Υπερσυντελίκου.
viri sui consilio de interficiendo Caesare cognito
(κατά τη μετατροπή της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική δε δηλώνουμε το ποιητικό αίτιο γιατί συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας)

clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatus Brutus ad eam obiurgantam venit, quod tonsoris praeripuisset officium (έπειτα ο Βρούτος, αφού κλήθηκε στην κρεβατοκάμαρα από τα ξεφωνητά των υπηρετριών, ήλθε για να τη μαλώσει, γιατί τάχα είχε κλέψει την τέχνη του μανικιουρίστα)
Η δευτερεύουσα Αιτιολογική πρόταση θα τραπεί σε Αιτιολογική μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, γιατί το ρήμα είναι ενεργητικού υπερσυντελίκου.
tonsoris praerepto officio ab ea (a Porcia)
(το ποιητικό αίτιο δηλώνεται, καθώς δε συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας πρότασης)

  • Πέρα από τη σύμπτυξη δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή, μπορεί να γίνει και σύμπτυξη κύριας πρότασης, αρκεί να συνδέεται με μια ακόμη κύρια ώστε να μπορεί η δημιουργούμενη μετοχή να εξαρτηθεί από αυτή.

Για παράδειγμα:
Κείμενο 23
Bene quievit, libenter cibum sumpsit (κοιμήθηκε καλά, έφαγε με όρεξη)
Η δεύτερη κύρια πρόταση μπορεί να τραπεί σε μετοχή, η οποία θα είναι αφαιρετική απόλυτη, καθώς το ρήμα της πρότασης είναι ενεργητικού Παρακειμένου. Η μετοχή που θα προκύψει θα είναι Χρονική και θα δηλώνει το προτερόχρονο σε σχέση με το ρήμα της κύριας (= κοιμήθηκε καλά, αφού έφαγε με όρεξη)
libenter cibo sumpto
(το ποιητικό αίτιο δε δηλώνεται γιατί συμπίπτει με το υποκείμενο της κύριας)

Προσέχουμε ότι η μετοχή Ενεστώτα εκφράζει το σύγχρονο, η μετοχή Παρακειμένου το προτερόχρονο, η μετοχή Μέλλοντα το υστερόχρονο

Λατινικά Γ Λυκείου: Αντωνυμίες

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
David Talley 

Λατινικά Γ Λυκείου: Αντωνυμίες

Αναφορικές
qui, quae, quod (ο οποίος, η οποία, το οποίο)
quantus, quanta, quantum (όσος, όση, όσο) [Κείμενο 29]

qui       quae     quod                qui                   quae                 quae
cuius    cuius    cuius                quorum            quarum            quorum
cui       cui       cui                   quibus              quibus              quibus
guem   quam   quod                quos                 quas                 quae
quo      qua      quo                  quibus              quibus              quibus

quantus            quanta             quantum         
quanti              quantae            quanti             
quanto             quantae            quanto
quantum          quantam          quantum
quanto             quanta             quanto

quanti              quantae            quanta
quantorum       quantarum       quantorum
quantis             quantis             quantis
quantos            quantas            quanta
quantis             quantis             quantis

Οριστικές
is, ea, id (αυτός, αυτή, αυτό)
ipse, ipsa, ipsum (ο ίδιος, η ίδια, το ίδιο)
idem, eadem, idem (ο ίδιος, η ίδια, το ίδιο)

is          ea         id                     ei – ii – i          eae                   ea
eius      eius      eius                  eorum              earum              eorum
ei         ei         ei                     eis – iis – is      eis – iis –is       eis – iis – is
eum     eam      id                     eos                   eas                   ea
eo        ea         eo                   eis – iis – is      eis –iis – is       eis – iis – is

ipse      ipsa      ipsum               ipsi                   ipsae                ipsa
ipsius   ipsius   ipsius               ipsorum           ipsarum            ipsorum
ipsi       ipsi       ipsi                   ipsis                 ipsis                 ipsis
ipsum   ipsam   ipsum               ipsos                ipsas                ipsa
ipso      ipsa      ipso                  ipsis                 ipsis                 ipsis

idem                eadem              idem
eiusdem           eiusdem           eiusdem
eidem              eidem              eidem
eundem           eandem            idem
eodem            eadem              eodem

eidem – iidem – idem             eadem                                    eadem
eorundem                               earundem                              eorundem
eisdem – iisdem – isdem         eisdem – iisdem – isdem         eisdem – iisdem – isdem
eosdem                                    easdem                                 eadem
eisdem – iisdem – isdem         eisdem – iisdem – isdem         eisdem – iisdem – isdem

Αόριστες Ουσιαστικές
nemo, (nemo), nihil (nil)  (κανένας, καμία, τίποτα)
quidam, quaedam, quiddam [Κείμενο 45] (κάποιος, κάποια, κάποιο)
aliquis, (aligua & aliquae), aliquid [Κείμενο 46, 48] (κάποιος, κάποια, κάποιο)
unusqui(s)que, unaquaeque, unumquidque [Κείμενο 46] (καθένας χωριστά)
quis, quae & qua, quid [Κείμενο 48] (ένας, μία, ένα)

nemo               [nemo              nihil (nil)
nullius              nullius              nullius rei
nemini             nemini             nulli rei
neminem          neminem          nihil (nil)
nullo                nulla]               nulla re

nulli                 [nullae             nullae res
nullorum          nullarum          nullarum rerum
nullis                nullis                nullis rebus
nullos               nullas               nullas res
nullis                nullis]              nullis rebus

quidam            quaedam          quiddam
cuiusdam         cuiusdam         cuiusdam rei
cuidam            cuidam            cuidam rei
quendam         quandam         quiddam
quodam           quadam           quadam re

quidam            quaedam          quaedam
quorundam      quarundam      quarundam rerum
quibusdam       quibusdam       quibusdam rebus
quosdam          quasdam          quaedam
quibusdam       quibusdam       quibusdam rebus

aliquis              [aliqua & aliquae*       aliquid
alicuius            alicuius                        alicuius rei
alicui                alicui                            alicui rei
aliquem            aliquam                        aliquid
aliquo              aliqua]                         aliqua re

aliqui               [aliquae                        aliqua
aliquorum        aliquarum                    aliquarum rerum
aliquibus          aliquibus                      aliquibus rebus
aliquos             aliquas                         aliqua
aliquibus          aliquibus]                     aliquibus rebus

*Ο ενικός αριθμός του θηλυκού είναι σπάνιος, ενώ ο πληθυντικός δεν απαντάται.

unusqui(s)que              unaquaeque                 unumquidque
uniuscuiusque              uniuscuiusque              uniuscuiusque
unicuique                     unicuique                     unicuique
unumquemque             unamquamque             unumquidque
unoquoque                  unaquaque                   unoquoque

uniquique*                  unaequaeque               unaquaeque
unorumquorumque      unarumquarumque      unorumquorumque
unisquibusque             unisquibusque             unisquibusque
unosquosque               unasquasque                unaquaeque
unisquibusque             unisquibusque             unisquibusque

*Σύμφωνα με τον Χ. Κανελλόπουλο η αντωνυμία αυτή δε σχηματίζει πληθυντικό αριθμό.

quis      quae (qua)       quid                 qui                   quae                 quae (qua)
cuius    cuius                cuius                quorum            quarum            quorum
cui       cui                   cui                   quibus              quibus              quibus
quem   quam               quid                 quos                 quas                 quae (qua)
quo      qua                  quo                  quibus              quibus              quibus


Αόριστες Επιθετικές
quidam, quaedam, quoddam [Κείμενα 25, 28, 29, 30, 36, 38, 45, 48] (κάποιος, κάποια, κάποιο)
aliqui, aliqua, aliquod [Κείμενα 30, 37, 38] (κάποιος, κάποια, κάποιο)
qui, qua & quae, quod [Κείμενο 37] (κάποιος, κάποια, κάποιο)
aliquot (άκλιτη) [Κείμενο 47] (μερικοί)

quidam            quaedam          quoddam
cuiusdam         cuiusdam         cuiusdam
cuidam            cuidam            cuidam
quendam         quandam         quoddam
quodam           quadam           quodam

quidam            quaedam          quaedam
quorundam      quarundam      quorundam
quibusdam       quibusdam       quibusdam
quosdam          quasdam          quaedam
quibusdam       quibusdam       quibusdam

aliqui               aliqua               aliquod
alicuius            alicuius            alicuius
alicui                alicui                alicui
aliquem            aliquam            aliquod
aliquo              aliqua               aliquo

aliqui               aliquae             aliqua
aliquorum        aliquarum        aliquorum
aliquibus          aliquibus          aliquibus
aliquos             aliquas             aliqua
aliquis              aliquibus          aliquibus

qui       qua & quae      quod                qui                   quae                 qua & quae
cuius    cuius                cuius                quorum            quarum            quorum
cui       cui                   cui                   quibus              quibus              quibus
quem   quam               quod                quos                 quas                 qua & quae
quo      qua                  quo                  quibus              quibus              quibus

Δεικτικές
hic, haec, hoc (αυτός, αυτή, αυτό) [σχετική με το α΄ πρόσωπο]
ille, illa, illud (εκείνος, εκείνη, εκείνο) [σχετική με το γ΄ πρόσωπο]
tantus, tanta, tantum τόσος, τόση, τόσο (για μέγεθος και για ηλικία)
talis, talis, tale (τέτοιος, τέτοια, τέτοιο)
tot [άκλιτη] (τόσοι, τόσες, τόσα)
iste, ista, istud (αυτός, αυτή, αυτό) [σχετική με το β΄ πρόσωπο]

hic       haec     hoc                  hi                     hae                    haec
huius    huius    huius              horum              harum               horum
huic     huic     huic                  his                    his                     his
hunc    hanc     hoc                  hos                  has                    haec
hoc      hac       hoc                  his                   his                     his

ille       illa       illud                 illi                    illae                  illa
illius     illius     illius                illorum             illarum             illorum
illi        illi        illi                    illis                   illis                   illis
illum    illam    illud                 illos                  illas                  illa
illo       illa       illo                  illis                   illis                    illis

tantus              tanta                tantum
tanti                 tantae              tanti
tanto                tantae              tanto
tantum             tantam             tantum
tanto                tanta                tanto

tanti                 tantae              tanta
tantorum          tantarum          tantorum
tantis               tantis               tantis
tantos              tantas               tanta
tantis               tantis               tantis

talis      talis      tale                  tales                 tales                 talia
talis      talis      talis                 talium              talium              talium
tali       tali       tali                   talibus              talibus              talibus
talem   talem   tale                  tales                 tales                 talia
tali       tali       tali                  talibus              talibus              talibus

iste       ista       istud               isti                   istae                 ista
istius    istius    istius                istorum            istarum             istorum
isti       isti       isti                   istis                  istis                  istis
istum   istam    istud                istos                 istas                 ista
isto      ista       isto                 istis                  istis                  istis

Κτητικές
meus, mea, meum (δικός μου, δική μου, δικό μου)
tuus, tua, tuum (δικός σου, δική σου, δικό σου)
suus, sua, suum (δικός του, δική του, δικό του)
noster, nostra, nostrum (δικοί μας, δικές μας, δικά μας)
vester, vestra, vestrum (δικοί σας, δικές σας, δικά σας)

meus                mea      meum              mei                  meae                mea
mei                  meae    mei                  meorum           mearum           meorum          
meo                 meae    meo                 meis                 meis                 meis
meum              meam   meum              meos                meas                mea
meus / mi         mea      --                      --                      --                      --
meo                 mea      meo                 meis                 meis                 meis

tuus     tua       tuum                            tui                    tuae                 tua
tui        tuae     tui                                tuorum             tuarum             tuorum
tuo       tuae     tuo                               tuis                  tuis                  tuis
tuum    tuam    tuum                            tuos                 tuas                  tua
tuo       tua       tuo                               tuis                  tuis                  tuis

suus     sua       suum                            sui                    suae                 sua
sui        suae     sui                                suorum            suarum             suorum
suo       suae     suo                               suis                  suis                  suis
suum    suam    suum                            suos                 suas                 sua
suo       sua       suo                               suis                  suis                  suis

noster              nostra              nostrum          
nostri               nostrae             nostri
nostro              nostrae             nostro
nostrum           nostram           nostrum
nostro              nostra              nostro

nostri               nostrae             nostra
nostrorum        nostrarum        nostrorum
nostris              nostris              nostris
nostros             nostras             nostra
nostris              nostris              nostris

vester               vestra               vestrum
vestri               vestrae             vestri
vestro              vestrae             vestro
vestrum           vestram            vestrum
vestro              vestra               vestro

vestri               vestrae             vestra
vestrorum        vestrarum        vestrorum
vestris              vestris              vestris
vestros             vestras             vestra
vestris              vestris              vestris


Προσωπικές
ego (εγώ)
tu  (εσύ)
se  (τον εαυτό του)

ego      tu         --                     nos                               vos                                 --
mei      tui        sui                   nostri – nostrum            vestri – vestrum               sui
mihi     tibi       sibi                   nobis                             vobis                             sibi
me       te         se                    nos                               vos                                 se
a me     a te      a se                 a nobis                         a vobis                           a se

Ερωτηματικές
quantus, quanta, quantum [Κείμενο 31, 45] (πόσος, πόση, πόσο, πόσο μεγάλος)
uter, utra, utrum (ποιος από τους δύο)
quis, quis, quid (Ουσιαστική) [Κείμενα 23, 24, 41, 44, 47, 48] (ποιος, τι)

quantus            quanta             quantum
quanti              quantae            quanti
quanto             quantae            quanto
quantum          quantam          quantum
quanto             quanta             quanto

quanti              quantae            quanta
quantorum       quantarum       quantorum
quantis             quantis             quantis
quantos            quantas            quanta
quantis             quantis             quantis

uter      utra      utrum               utri                   utrae                utra
utrius   utrius   utrius               utrorum           utrarum            utrorum
utri       utri       utri                   utris                 utris                 utris
utrum   utram   utrum               utros                utras                utra
utro      utra      utro                  utris                 utris                 utris

quis      quis      quid                 qui                   quae                 quae
cuius    cuius    cuius                quorum            quarum            quorum
cui       cui       cui                   quibus              quibus              quibus
quem   quem   quid                 quos                 quas                 quae
quo      quo      quo                 quibus              quibus              quibus


Αντωνυμικά Επίθετα
solus, sola, solum (μόνος, μόνη, μόνο)
nonnulli, nonnullae, nonnulla (μερικοί, μερικές, μερικά)
nullus, nulla, nullum (κανείς, καμιά, κανένα)
neuter, neutra, neutrum (ούτε ο ένας ούτε ο άλλος) (οδέτερος)
alius, alia, aliud άλλος, άλλη, άλλο (από πολλούς)

solus    sola      solum               soli                   solae                 sola
solius   solius    solius              solorum           solarum             solorum
soli       soli       soli                   solis                 solis                  solis
solum   solam   solum               solos                solas                 sola
solo      sola      solo                  solis                 solis                  solis

nonnulli*                     nonnullae                     nonnulla
nonnullorum                nonnullarum                nonnullorum
nonnullis                      nonnullis                      nonnullis
nonnullos                     nonnullas                     nonnulla
nonnullis                      nonnullis                      nonnullis

*Ο ενικός αριθμός της αντωνυμίας απαντάται σπάνια.

neuter              neutra              neutrum
neutrius           neutrius           neutrius
neutri               neutri               neutri
neutrum           neutram           neutrum
neutro              neutra              neutro

neutri               neutrae            neutra
neutrorum        neutrarum        neutrorum
neutris             neutris             neutris
neutros           neutras             neutra
neutris             neutris             neutris

alius     alia       aliud                alii                   aliae                  alia
alius     alius     alius                aliorum            aliarum             aliorum
alii       alii       alii                    aliis                  aliis                   aliis
alium   aliam    aliud                alios                 alias                  alia
alio      alia       alio                 aliis                  aliis                   aliis

nullus               nulla                nullum
nullius              nullius              nullius
nulli                 nulli                 nulli
nullum             nullam             nullum
nullo                nulla                nullo

nulli                 nullae               nulla
nullorum          nullarum          nullorum
nullis                nullis                nullis
nullos               nullas               nulla
nullis                nullis                nullis 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λογοτεχνία Κατεύθυνσης"Απαντήσεις στις ερωτήσεις του ΚΕΕ"

X