Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Προσδιορισμοί τόπου & χρόνου

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Προσδιορισμοί τόπου & χρόνου

Α΄ Προσδιορισμοί Τόπου

Ο προσδιορισμός του τόπου εκφέρεται γενικά με εμπρόθετη αιτιατική ή αφαιρετική. Ειδικότερα έχουμε και τις εξής περιπτώσεις:

1. Στάση σε τόπο 
Η στάση σε τόπο δηλώνεται:
- με τοπικά επιρρήματα (ibi, hic, illic)
- με την πρόθεση in + αφαιρετική (in Italiā)
- με απλή γενική ή αφαιρετική

Απλή γενική, όταν έχουμε ονόματα πόλεων (ή μικρών νησιών) α΄ και β΄ κλίσης ενικού αριθμού.

Απλή αφαιρετική, όταν έχουμε ονόματα πόλεων (ή μικρών νησιών) α΄ και β΄ κλίσης πληθυντικού αριθμού ή γ΄ κλίσης οποιουδήποτε αριθμού.

π
.χ. sum Romae, sum Ephesi, sum Athenis, sum Carthagine

2Κίνηση προς τόπο 
Η κίνηση προς τόπο δηλώνεται: 
- με τις προθέσεις in, ad + αιτιατική
- με απλή αιτιατική, όταν έχουμε ονόματα πόλεων (ή μικρών νησιών). 

π.χ. eo in Asiam, eo in Italiam, eo Romam, eo Carthaginem 

3.
 Κίνηση από τόπο 
Η κίνηση από τόπο δηλώνεται:
- με τοπικά επιρρήματα (inde, illuc, quo)
- με τις προθέσεις ab, ex, deαφαιρετική
- με απλή αφαιρετική, όταν έχουμε ονόματα πόλεων (ή μικρών νησιών).

π.χ. venio ex Asiā, venio ab Italiā, venio Romā, venio Carthagine 

Σημείωση 1: Τρεις τύποι του ουσιαστικού domus χρησιμοποιούνται επιρρηματικά ως προσδιορισμοί του τόπου:

domi = στο σπίτι, στην πατρίδα (στάση σε τόπο) [αρχ. ο
κοι] 
domum = στο σπίτι, στην πατρίδα (κίνηση σε τόπο) [αρχ. οκαδε]
domo = από το σπίτι, από την πατρίδα (απομάκρυνση) [αρχ. οκοθεν]

Σημείωση 2: Στο κείμενο 34 υπάρχει εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο με όνομα πόλης (in Literno). Στη συγκεκριμένη περίπτωση δηλώνεται όχι η πόλη, αλλά η ευρύτερη περιοχή, όπου βρισκόταν η έπαυλη του Σκιπίωνα.

Β΄ Προσδιορισμοί Χρόνου

Ο χρόνος δηλώνεται με τους εξής τρόπους:
  1. με επιρρήματα (postea, iam, tum, nunc, deinceps, mox, diu, semper).
    Τα επιρρήματα post και ante συνοδευόμενα από αφαιρετική του μέτρου ή της διαφοράς δηλώνουν το πόσο μετά ή πόσο πριν συνέβη κάτι.
    π.χ. paulo post = λίγο αργότερα [23], paucis ante diebus = πριν από λίγες μέρες
  2. με εμπρόθετους προσδιορισμούς π.χ. post victoriam = μετά τη νίκη [29], ante tertium diem = πριν από 3 ημέρες [25]
  3. με χρονικές προτάσεις
  4. με χρονικές μετοχές
  5. με πλάγιες πτώσεις
Πιο συγκεκριμένα:
- με απλή αφαιρετική για να δηλωθεί το πότε έγινε κάτι. π.χ. quodam die = κάποια μέρα [25]
- με απλή αιτιατική για να δηλωθεί το πόση διάρκεια είχε. π.χ. paucos menses = για λίγους μήνες [28]
- με απλή αφαιρετική για να δηλωθεί το μέσα σε πόσο χρόνο ή ύστερα από πόσο χρόνο έγινε κάτι. π.χ. quo Carthago deleta est = κατά τη διάρκεια του οποίου η Καρχηδόνα καταστράφηκε [25]

Παραδείγματα μετατροπών

Κείμενο 3
ad oram: Εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in ora: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex ora: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 5
in Campaniā: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in Campaniam: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex Campania: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in locis: Εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει τη στάση σε τόπο
in loca: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex locis: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Neapoli: Απρόθετη αφαιρετική (επειδή είναι όνομα πόλεως) που δηλώνει τη στάση σε τόπο
Neapolim: απρόθετη αιτιατική που δηλώνει την κίνηση σε τόπο
Neaopoli: κίνηση από τόπο (απρόθετη αφαιρετική)

Κείμενο 6
In civitāte: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in civitatem: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex civitate: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 7
in hibernis: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in  hiberna: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex hibernis: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in Nerviis: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in Nervios: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex Nerviis: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in Belgis: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
ad Belgas: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex  Belgis: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in castra: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in castris: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex castris: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

de collibus: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κίνησης από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)
ad colles / collis: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in collibus: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)

Κείμενο 11
ab Galliā: Εμπρόθετος προσδιορισμός της απομάκρυνσης (ab, ex, de + αφαιρετική)
ad Galliam: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in Gallia: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)

in Italiā: Εμπρόθετη τοπική αφαιρετική) που δηλώνει τη στάση σε τόπο.
ad Italiam: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
de Italia: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in Africam: Εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει την κίνηση σε τόπο κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in Africa: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
de Africa: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 14
Athēnas: απρόθετη αιτιατική που δηλώνει την κίνηση σε τόπο
Athenis: στάση σε τόπο (απρόθετη αφαιρετική)
Athenis: κίνηση από τόπο (απρόθετη αφαιρετική)

Κείμενο 15
in fluminibus: Εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο. (in + αφαιρετική)
in flumina: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex fluminibus: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 20
in diaetam: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατεύθυνσης σε τόπο. (in, ad + αιτιατική)
in diaeta: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex diaeta: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

ad solarium: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατεύθυνσης σε τόπο. (in, ad + αιτιατική)
in solario: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex solario: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in castra: Εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει την κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in castris: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex castris: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 25
in curiam: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός που δηλώνει κίνηση σε τόπο
in curia = στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex curia = κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Carthagine: απρόθετη αφαιρετική που δηλώνει στάση σε τόπο
Carthaginem: κίνηση σε τόπο (απρόθετη αιτιατική)
Carthagine: κίνηση από τόπο (απρόθετη αφαιρετική)

Κείμενο 31
in castra: Εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει την κίνηση σε τόπο. (in, ad + αιτιατική)
in castris: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex castris: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 34
in tecto: εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
in tectum: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex tecto: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

domum: αιτιατική που δηλώνει την κίνηση/κατεύθυνση σε τόπο
domi = στάση σε τόπο (απρόθετη γενική)
domo = απομάκρυνση / κίνηση από τόπο (απρόθετη αφαιρετική)

Κείμενο 38
in sacello: εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει τη στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
in sacellum: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex sacello: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 42
in castra: εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει την κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
in castris: στάση σε τόπο (in + αφαιρετική)
ex castris: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 43
in castris: εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in castra: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex castris: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

in patria: εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο (in + αφαιρετική)
in patriam: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex patria: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

Κείμενο 44
in qua: εμπρόθετος στάσης σε τόπο (μεταφορικά) (in + αφαιρετική)
in quam: κίνηση σε τόπο (in, ad + αιτιατική)
ex qua: κίνηση από τόπο (ab, ex, de + αφαιρετική)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X